آموزش جوجه کشی بلدرچین به روش طبیعی

جوجه کشی طبیعی بلدرچین فرایندی است که طی آن پرنده مادر بدون دستگاه و صرفاً با گرما، رطوبت و مراقبت غریزی خود، تخم‌ها را تا زمان هچ شدن گرم نگه می‌دارد. اگرچه امروزه اغلب پرورش‌دهندگان از دستگاه جوجه‌کشی استفاده می‌کنند، اما روش طبیعی همچنان طرفداران خاص خود را دارد و در صورت ایجاد شرایط استاندارد می‌تواند درصد هچ قابل قبولی ارائه دهد. برای موفقیت در این روش، باید رفتارهای بلدرچین، شرایط محیط، کیفیت تخم‌ها و مدیریت دوره جوجه‌کشی کاملا صحیح باشد. در ادامه تمامی مراحل و نکات تخصصی را بررسی می‌کنیم.

شرایط لازم برای جوجه کشی طبیعی بلدرچین

برای موفقیت در جوجه‌کشی طبیعی، مهم‌ترین مسئله فراهم بودن شرایط مناسب برای کرچ شدن بلدرچین ماده است. این پرنده برخلاف مرغ، به سختی کرچ می‌شود و تنها در محیط‌های آرام و بدون استرس، رفتار مادری در آن فعال می‌شود. محیط باید کاملا ساکت، دارای دمای بین 21 تا 26 درجه و رطوبت متعادل باشد. نور محیط نیز باید ملایم و ضعیف باشد، زیرا نور زیاد باعث کاهش رفتار کرچی می‌شود. بلدرچین‌های ماده‌ای که ضریب استرس پایین و سن بالاتر از ۲.۵ ماه دارند، بیشترین احتمال کرچ شدن را دارند. همچنین باید جعبه یا لانه‌ای کوچک، تاریک و پوشیده از کاه نرم در اختیار پرنده قرار داد تا احساس امنیت و لانه‌سازی در آن ایجاد شود.

انتخاب تخم مناسب برای جوجه کشی طبیعی

در روش طبیعی همانند روش ماشینی، انتخاب تخم نطفه‌دار مناسب اهمیت بالایی دارد. تخم‌هایی با اندازه متوسط، پوسته سالم، بدون لکه و ترک، بهترین گزینه‌اند. تخم‌ها باید حداکثر ۳ تا ۵ روزه باشند و در دمای ۱۵ تا ۱۸ درجه نگهداری شده باشند. تخم‌های خیلی بزرگ ممکن است دوقلو باشند و قابلیت جوجه‌دهی ندارند، و تخم‌های خیلی کوچک جوجه‌های ضعیف تولید می‌کنند. بلدرچین ماده معمولاً بین 8 تا 15 تخم را در لانه نگهداری می‌کند؛ بنابراین نباید تعداد تخم‌ها بیش از حد باشد، چون باعث گرم نشدن یکنواخت خواهد شد.

نشانه های کرچ شدن بلدرچین مادر

برای شروع جوجه کشی طبیعی، ابتدا باید بلدرچین ماده کاملا کرچ شود. علائم کرچ شدن شامل بی‌قراری برای ماندن در لانه، جمع کردن کاه و پر، پف کردن بدن برای پوشش تخم‌ها، خارج شدن کوتاه‌مدت فقط برای غذا خوردن، و ایجاد صدای مخصوص مراقبت از تخم‌ها است. همچنین بلدرچین کرچ تمایل دارد بال‌های خود را کمی باز کند تا گرما بهتر منتقل شود. اگر این علائم ثابت و مداوم بود، می‌توان تخم‌های نطفه‌دار را زیر پرنده قرار داد.

نحوه قرار دادن تخم‌ها زیر بلدرچین مادر

پس از مشاهده رفتار مطمئن کرچی، نوبت به قرار دادن تخم‌های مناسب رسیده است. ابتدا باید تخم‌های اضافی بی‌کیفیت یا بدون نطفه حذف شوند. بهترین کار این است که تخم‌ها را شب هنگام زیر بلدرچین بگذاریم تا به آرامی آنها را قبول کند. تعداد تخم‌ها باید طوری باشد که پرنده بتواند تمام آنها را به‌طور کامل بپوشاند. معمولا 10 تا 12 تخم مناسب‌ترین تعداد است. باید تخم‌ها را به آرامی زیر شکم پرنده قرار داد تا باعث ترس و ترک لانه نشود. در روزهای ابتدایی، حرارت بدن پرنده اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین نباید مزاحم یا باعث ایجاد استرس در پرنده شویم.

شرایط محیطی در دوره جوجه کشی طبیعی

در دوره 14 تا 18 روزه جوجه کشی طبیعی، محیط لانه باید کاملاً امن، بدون سروصدا و با دمای ثابت باشد. جابه‌جایی لانه یا قفس ممنوع است زیرا باعث رها کردن تخم‌ها می‌شود. تهویه باید به گونه‌ای باشد که هوا تازه وارد شود اما بو و جریان مستقیم باعث سردی تخم‌ها نشود. رطوبت محیطی کمی بالاتر از حد معمول لازم است تا پوسته تخم‌ها خشک و سفت نشود. برای تنظیم رطوبت می‌توان ظرف کوچکی از آب را نزدیک لانه قرار داد. میزان نور نیز باید در حدی باشد که بلدرچین احساس امنیت کند. نور زیاد یا رفت‌وآمد زیاد انسان باعث رها کردن تخم‌ها خواهد شد.

زمان‌بندی جوجه کشی طبیعی بلدرچین

مدت زمان جوجه‌کشی طبیعی بلدرچین معمولاً بین 16 تا 18 روز است؛ هرچند عواملی مانند دما، رطوبت، سن مادر و کیفیت تخم‌ها می‌توانند این زمان را کمی تغییر دهند. روزهای 12 الی 15 مهم‌ترین دوره در رشد جنین است و نباید هیچگونه استرس به مادر وارد شود. در روزهای پایانی، بلدرچین مادر مدت بیشتری روی تخم می‌ماند و کمتر برای خوردن از لانه خارج می‌شود. با نزدیک شدن به زمان هچ، صدای جیک‌جیک ضعیف از داخل تخم‌ها به گوش می‌رسد و این علامت خوبی برای صحت روند جوجه‌کشی است.

مراقبت از بلدرچین کرچ در طول دوره

تامین تغذیه مناسب برای بلدرچین مادر باعث افزایش درصد هچ می‌شود. دان باید دارای پروتئین 20 تا 24 درصد باشد تا انرژی کافی برای گرم کردن تخم‌ها فراهم شود. آب تمیز همیشه باید در دسترس باشد. نباید پرنده را مجبور به ترک لانه کرد زیرا باعث سرد شدن تخم‌ها می‌شود. اگر بلدرچین به مدت طولانی لانه را ترک کند، باید علت آن بررسی شود؛ معمولا وجود انگل، مزاحمت حیوانات، صداهای ناگهانی یا نور زیاد علت این رفتار است. باید همیشه لانه تمیز و خشک باشد زیرا رطوبت بیش از حد موجب ایجاد کپک روی پوسته تخم‌ها خواهد شد.

هچ شدن و خروج جوجه ها از تخم

وقتی زمان هچ فرا می‌رسد، بلدرچین مادر بسیار حساس و محافظتی رفتار می‌کند. اولین جوجه‌ها پوسته را ترک داده و بیرون می‌آیند. نباید جوجه‌های تازه هچ‌شده را فوراً از لانه جدا کرد؛ آنها باید حداقل یک روز کنار مادر بمانند تا کاملاً خشک و قوی شوند. بلدرچین مادر با دقت جوجه‌ها را زیر بال‌های خود نگه می‌دارد و گرم می‌کند. اگر چند جوجه دیرتر هچ شوند، پرنده معمولاً تا خروج کامل همه جوجه‌ها صبر می‌کند. در این مرحله نباید لانه را تکان داد یا مزاحمت ایجاد کرد، چون استرس مادر می‌تواند باعث لگد زدن به تخم‌های در حال هچ شود.

انتقال جوجه ها بعد از هچ کامل

پس از 24 ساعت، جوجه‌ها باید از مادر جدا و به برودر مخصوص منتقل شوند؛ زیرا بلدرچین مادر برخلاف مرغ، رفتار مادری طولانی ندارد و ممکن است جوجه‌ها را زخمی کند. در برودر باید دمای 35 درجه در هفته اول تامین شود. جوجه‌ها باید روی بستر نرم، آب و خوراک استارتر مخصوص داشته باشند. جدا کردن به‌موقع جوجه‌ها از مادر باعث جلوگیری از آسیب و افزایش احتمال بقا می‌شود.

مزایا و معایب جوجه کشی طبیعی بلدرچین

جوجه‌کشی طبیعی از نظر انرژی و صرفه‌جویی بسیار مقرون‌به‌صرفه است، زیرا نیازی به دستگاه و تجهیزات ندارد و بلدرچین مادر تمام مراحل را انجام می‌دهد. درصد سلامت جوجه‌ها معمولاً بالاتر است، زیرا از گرمای طبیعی و رطوبت مناسب بهره می‌برند. اما این روش محدودیت‌هایی نیز دارد؛ بلدرچین به‌سختی کرچ می‌شود، تعداد تخم‌ها محدود است، کنترل شرایط محیطی سخت‌تر است و ممکن است درصد هچ نسبت به دستگاه پایین‌تر باشد. در پروژه‌های پرورشی بزرگ، جوجه‌کشی طبیعی مناسب نیست، اما برای نگهداری خانگی و گله‌های کوچک می‌تواند بسیار کاربردی باشد.

خرید تخم نطفه دار با کیفیت از فروشگاه نطفه چی

اگر قصد دارید جوجه کشی طبیعی یا حتی ماشینی بلدرچین را شروع کنید، می‌توانید انواع تخم نطفه دار بلدرچین با درصد نطفه‌سنجی بالا را از فروشگاه نطفه چی تهیه کنید. نطفه چی تمام تخم‌ها را از گله‌های مادر سالم، واکسینه و تغذیه استاندارد تامین می‌کند تا بهترین نتیجه در هچ حاصل شود.